Branchen Transport & Logistik

Rażące niedbalstwo w ruchu drogowym – czy zakres ochrony w ramach ubezpieczenia autocasco jest wystarczający?

„Mylić się jest rzeczą ludzką” – to znane powiedzenie pozostaje aktualne również dzisiaj. Właśnie dlatego ludzie zawierają umowy ubezpieczenia, aby zabezpieczyć się przed finansowymi skutkami przyszłych błędów i pomyłek. Nie każda jednak szkoda powstała w następstwie błędu objęta jest ochroną ubezpieczeniową.

W niniejszym artykule przyjrzymy się błędom i zaniedbaniom, które typowo zdarzają się kierowcom zawodowym oraz innym osobom regularnie uczestniczącym w ruchu drogowym, a także omówimy ich konsekwencje z perspektywy prawa ubezpieczeniowego.

Na wstępie należy wskazać, że systemy prawne państw członkowskich Unii Europejskiej co do zasady rozróżniają dwa stopnie niedbalstwa: zwykłe (lekkie) niedbalstwo oraz rażące niedbalstwo. Pomimo pewnych różnic terminologicznych i interpretacyjnych pomiędzy poszczególnymi krajami, ich sens prawny jest zasadniczo zbliżony.

W uproszczeniu można przyjąć następujące definicje:

Lekkie niedbalstwo występuje wtedy, gdy błąd może sporadycznie popełnić nawet osoba działająca z należytą starannością. Powstanie szkody nie jest zazwyczaj łatwe do przewidzenia, a podobnego uchybienia mogłaby dopuścić się przeciętnie ostrożna osoba.
Rażące niedbalstwo zachodzi natomiast wtedy, gdy stopień naruszenia podstawowych zasad ostrożności jest na tyle poważny, że rozsądna i sumienna osoba w tej samej sytuacji nie dopuściłaby się takiego zachowania.

W praktyce rozgraniczenie pomiędzy lekkim a rażącym niedbalstwem jest często bardzo trudne i każdorazowo wymaga analizy okoliczności konkretnego przypadku.

Poniżej przedstawiono wybrane przykłady zachowań uznanych w międzynarodowym orzecznictwie za przejaw rażącego niedbalstwa (lista nie ma charakteru wyczerpującego).

Przykłady rażącego niedbalstwa

Prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu.
Znaczne przekroczenie dopuszczalnej prędkości.
Przejazd na czerwonym świetle lub niezastosowanie się do znaku STOP.
Wyprzedzanie w miejscach o ograniczonej widoczności, w szczególności na mokrej nawierzchni.
Poszukiwanie w czasie jazdy upuszczonego papierosa, butelki z wodą, dokumentów znajdujących się w schowku itp.
Spowodowanie zdarzenia drogowego wskutek rozlania gorącej kawy podczas jazdy.
Unieruchomienie pojazdu na autostradzie z powodu braku paliwa.
Obsługiwanie urządzenia nawigacyjnego podczas jazdy.
Uderzenie pojazdem ciężarowym w sklepienie tunelu z powodu przekroczenia dopuszczalnej wysokości pojazdu.
Regulowanie fotela kierowcy podczas jazdy autostradą.
Pozostawienie pojazdu bez włączonego biegu oraz bez odpowiedniego zaciągnięcia hamulca postojowego.
Jazda po zaśnieżonej nawierzchni na oponach letnich.
Zaśnięcie za kierownicą wskutek przemęczenia, w szczególności po świadomym przekroczeniu dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu lub zignorowaniu oznak zmęczenia.

Orzecznictwo zna również liczne przykłady dotyczące życia prywatnego, takie jak wjazd do garażu podziemnego z rowerami zamontowanymi na dachu pojazdu czy przewożenie psa w przestrzeni na nogi przedniego pasażera. W niniejszym artykule koncentrujemy się jednak przede wszystkim na ryzykach związanych z działalnością przewoźników drogowych.

Jak widać, katalog zachowań kwalifikowanych jako rażące niedbalstwo jest bardzo szeroki. Szczególnie pod presją czasu, która w międzynarodowym transporcie drogowym występuje często, kierowcy mogą ulec pokusie wykonywania niektórych z opisanych wyżej czynności równocześnie z prowadzeniem pojazdu. Być może sami nieraz przyłapali się Państwo na którymś z takich zachowań.

Ubezpieczyciel autocasco może odmówić wypłaty odszkodowania

W ogólnych warunkach ubezpieczenia wielu zakładów ubezpieczeń można znaleźć postanowienia o treści podobnej do poniższej:

„Jeżeli w toku postępowania likwidacyjnego zostanie ustalone, że szkoda w ubezpieczonym pojeździe powstała wskutek rażącego niedbalstwa kierującego, ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania.”

Podobne sformułowania są powszechnie stosowane przez ubezpieczycieli. Nie należy przy tym bagatelizować słowa „może”. W praktyce zakłady ubezpieczeń bardzo często korzystają z prawa do odmowy odpowiedzialności lub ograniczenia świadczenia.

Dlatego przed zawarciem umowy należy zawsze dokładnie przeanalizować warunki ubezpieczenia autocasco, chyba że zdecydują się Państwo od razu na specjalistyczny produkt stworzony z myślą o przewoźnikach drogowych, taki jak rozwiązania oferowane przez LUTZ Assekuranz.

Warto korzystać ze wsparcia brokera ubezpieczeniowego

Nawet jeśli nie posiadają Państwo profesjonalnego produktu autocasco dedykowanego branży transportowej, w przypadku szkody warto skorzystać z pomocy specjalisty. Brokerzy ubezpieczeniowi wyspecjalizowani w transporcie drogowym, tacy jak LUTZ Assekuranz, mogą odegrać kluczową rolę przy sporządzaniu zgłoszenia szkody, a zwłaszcza przy prawidłowym przedstawieniu okoliczności mających znaczenie dla oceny przebiegu zdarzenia.

Jak wskazano wcześniej, to właśnie indywidualne okoliczności konkretnego przypadku często przesądzają o zakwalifikowaniu danego zachowania jako lekkiego lub rażącego niedbalstwa.

Przykład

Jeżeli kierowca przejechał na czerwonym świetle wyłącznie dlatego, że został nagle oślepiony przez słońce i sygnał świetlny był obiektywnie niewidoczny, taka okoliczność może istotnie przemawiać przeciwko przypisaniu mu rażącego niedbalstwa.

Podobnie może być w przypadku niezauważenia znaku drogowego (STOP, ograniczenie prędkości, zakaz wyprzedzania itp.), jeżeli był on całkowicie lub częściowo zasłonięty przez drzewa, krzewy lub inną roślinność.

Wybieraj profesjonalne produkty autocasco

Aby uniknąć sporów z ubezpieczycielem dotyczących stopnia winy w razie wystąpienia szkody, warto zdecydować się na profesjonalne ubezpieczenie autocasco, opracowane specjalnie dla sektora transportowego.

Produkt LUTZ Transportkasko, oferowany przez LUTZ Assekuranz, został stworzony z myślą o przewoźnikach realizujących międzynarodowy transport drogowy i uwzględnia specyficzne ryzyka związane z prowadzeniem działalności transportowej.

Ubezpieczenie LUTZ Transportkasko nie wyłącza ochrony ubezpieczeniowej w przypadku szkód powstałych wskutek rażącego niedbalstwa zatrudnionego kierowcy, zarówno w wyniku działania, jak i zaniechania. Dotyczy to w szczególności szkód powstałych w następstwie spożycia alkoholu przez kierowcę.

Ponadto możliwe jest objęcie ochroną ubezpieczeniową typowych szkód eksploatacyjnych, takich jak:

szkody powstałe wskutek przesunięcia ładunku podczas transportu,
uszkodzenia pojazdu będące następstwem nieuwagi podczas załadunku lub rozładunku.

Na szczególne podkreślenie zasługuje również fakt, że oferowany produkt nie uzależnia ochrony ubezpieczeniowej od wyposażenia pojazdu w dodatkowe urządzenia zabezpieczające, takie jak np. systemy antykradzieżowe. Dzięki temu zakres ochrony pozostaje zachowany niezależnie od zastosowania określonych rozwiązań technicznych zabezpieczających pojazd.

Za niezwykle przydatny element ochrony w międzynarodowym transporcie drogowym uznawane jest także ubezpieczenie kosztów usunięcia wraku oraz kosztów zniszczenia i utylizacji ładunku. W krajach Europy Środkowej i Zachodniej, takich jak Niemcy, Holandia czy Francja, organy administracji publicznej zlecają usuwanie skutków wypadków drogowych najczęściej wyspecjalizowanym podmiotom prywatnym. Z uwagi na specyfikę takich sytuacji oraz konieczność niezwłocznego działania, koszty tych usług mogą osiągać bardzo wysokie wartości. Klienci LUTZ Assekuranz cenią sobie zatem możliwość uzyskania świadczenia ubezpieczeniowego również w odniesieniu do tego rodzaju wydatków.

Produkt oferuje ponadto szereg dodatkowych korzyści, z których mogą korzystać klienci LUTZ Assekuranz. Specjaliści firmy chętnie udzielą na życzenie szczegółowych informacji dotyczących zakresu ochrony ubezpieczeniowej oraz zaproponują rozwiązanie dostosowane do indywidualnych potrzeb przedsiębiorstw transportowych.