Βαριά Αμέλεια στην Οδική Κυκλοφορία – Επαρκεί η Κάλυψη της Μικτής Ασφάλισής σας?

Στο παρόν άρθρο θα εξετάσουμε σφάλματα και παραλείψεις που συναντώνται συχνά σε επαγγελματίες οδηγούς ή γενικότερα σε άτομα που κινούνται συστηματικά στο οδικό δίκτυο και θα αναδείξουμε τις συνέπειές τους από πλευράς ασφαλιστικού δικαίου.

Καταρχάς, πρέπει να επισημανθεί ότι τα έννομα συστήματα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης διακρίνουν κατά κανόνα δύο μορφές αμέλειας: την απλή αμέλεια ως ηπιότερη μορφή πταίσματος και τη βαριά αμέλεια ως ιδιαίτερα σοβαρή μορφή αμελούς συμπεριφοράς. Παρότι η ακριβής νομική διατύπωση ενδέχεται να διαφέρει από χώρα σε χώρα, το ουσιαστικό περιεχόμενο είναι συνήθως παρεμφερές.

Μία απλουστευμένη προσέγγιση των εννοιών αυτών θα μπορούσε να είναι η ακόλουθη:

• Απλή αμέλεια υφίσταται όταν ένα σφάλμα θα μπορούσε περιστασιακά να συμβεί ακόμη και σε ένα επιμελές και συνετό πρόσωπο. Στις περιπτώσεις αυτές, η επέλευση της ζημίας δεν είναι πάντοτε εύκολα προβλέψιμη και το ίδιο λάθος θα μπορούσε να διαπραχθεί και από ένα μέσο προσεκτικό άτομο.
• Βαριά αμέλεια υφίσταται όταν η συμπεριφορά αποκλίνει σε τέτοιο βαθμό από την απαιτούμενη επιμέλεια, ώστε ένας συνετός και ευσυνείδητος άνθρωπος υπό τις ίδιες συνθήκες να μην ενεργούσε ποτέ κατ’ αυτόν τον τρόπο.

Στην πράξη, η διάκριση μεταξύ απλής και βαριάς αμέλειας είναι εξαιρετικά δυσχερής και εξαρτάται πάντοτε από την αξιολόγηση των ιδιαίτερων περιστάσεων της κάθε υπόθεσης.

Ακολουθούν ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα που έχουν χαρακτηρισθεί από τη διεθνή νομολογία ως περιπτώσεις βαριάς αμέλειας (ο κατάλογος δεν είναι εξαντλητικός).

Παραδείγματα Βαριάς Αμέλειας

• Οδήγηση οχήματος υπό την επήρεια αλκοόλ.
• Σημαντική υπέρβαση του επιτρεπόμενου ορίου ταχύτητας.
• Παραβίαση ερυθρού σηματοδότη ή πινακίδας STOP.
• Προσπέραση σε σημεία με περιορισμένη ορατότητα, ιδίως σε υγρό οδόστρωμα.
• Αναζήτηση κατά τη διάρκεια της οδήγησης πεσμένου τσιγάρου, μπουκαλιού νερού, εγγράφων στο ντουλαπάκι κ.λπ.
• Πρόκληση τροχαίου συμβάντος λόγω χυμένου ζεστού καφέ εν ώρα οδήγησης.
• Ακινητοποίηση του οχήματος σε αυτοκινητόδρομο λόγω έλλειψης καυσίμου.
• Χειρισμός συστήματος πλοήγησης (GPS) κατά την οδήγηση.
• Πρόσκρουση φορτηγού στην οροφή σήραγγας λόγω υπέρβασης του επιτρεπόμενου ύψους του οχήματος.
• Ρύθμιση του καθίσματος του οδηγού κατά την κίνηση στον αυτοκινητόδρομο.
• Στάθμευση χωρίς εμπλοκή ταχύτητας και χωρίς επαρκή ενεργοποίηση του χειρόφρενου.
• Κίνηση σε χιονοσκεπές οδόστρωμα με θερινά ελαστικά.
• Αποκοιμήση στο τιμόνι λόγω υπερβολικής κόπωσης, ιδίως όταν έχει προηγηθεί συνειδητή υπέρβαση των επιτρεπόμενων ωρών οδήγησης ή αγνόηση ενδείξεων κόπωσης.

Η νομολογία περιλαμβάνει επιπλέον πληθώρα άλλων παραδειγμάτων που αφορούν την ιδιωτική ζωή, όπως η είσοδος σε υπόγειο χώρο στάθμευσης με ποδήλατα τοποθετημένα στην οροφή του οχήματος ή η μεταφορά σκύλου στον χώρο ποδιών του συνοδηγού. Στο παρόν άρθρο, ωστόσο, επικεντρωνόμαστε κυρίως στους κινδύνους που αφορούν τους οδικούς μεταφορείς.

Όπως γίνεται αντιληπτό, ο κατάλογος των περιστατικών που έχουν ήδη χαρακτηρισθεί ως βαριά αμέλεια είναι ιδιαίτερα εκτενής. Ειδικότερα υπό χρονική πίεση, η οποία αποτελεί συχνό φαινόμενο στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές, ένας οδηγός μπορεί να παρασυρθεί στην εκτέλεση ορισμένων από τις παραπάνω ενέργειες με σκοπό την εξοικονόμηση χρόνου. Πιθανόν μάλιστα να έχετε διαπιστώσει και εσείς ότι έχετε ενεργήσει κάποια στιγμή με παρόμοιο τρόπο.

Οι Ασφαλιστικές Εταιρείες Μικτής Ασφάλισης Μπορούν να Αρνηθούν την Κάλυψη

Στους όρους πολλών ασφαλιστηρίων συμβολαίων μικτής ασφάλισης συναντώνται διατυπώσεις όπως η ακόλουθη:

«Εφόσον διαπιστωθεί κατά τη διερεύνηση της ζημίας ότι το ασφαλισμένο όχημα υπέστη βλάβη ή ζημία εξαιτίας βαριάς αμέλειας του οδηγού, ο ασφαλιστής δύναται να αρνηθεί την καταβολή ασφαλιστικής αποζημίωσης.»

Παρόμοιες ρήτρες περιλαμβάνονται σε πολλούς ασφαλιστικούς όρους της αγοράς. Δεν θα πρέπει, μάλιστα, να παραπλανηθεί κανείς από τη λέξη «δύναται». Στην πράξη, οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις συχνά κάνουν χρήση του δικαιώματος άρνησης κάλυψης ή αποζημίωσης.

Για τον λόγο αυτό, οι όροι ενός ασφαλιστηρίου μικτής ασφάλισης θα πρέπει πάντοτε να μελετώνται προσεκτικά πριν από τη σύναψη της ασφαλιστικής σύμβασης, εκτός εάν επιλεγεί εξαρχής ένα εξειδικευμένο ασφαλιστικό προϊόν σχεδιασμένο ειδικά για μεταφορικές επιχειρήσεις, όπως αυτά που προσφέρει η Lutz Assekuranz.

Αξιοποιήστε την Εξειδίκευση του Ασφαλιστικού Διαμεσολαβητή

Ακόμη και εάν δεν διαθέτετε εξειδικευμένο προϊόν μικτής ασφάλισης, συνιστάται να ζητήσετε τη συνδρομή ειδικού σε περίπτωση ζημίας. Ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές με εξειδίκευση στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές, όπως η Lutz Assekuranz, μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια κατά τη σύνταξη της δήλωσης ζημίας και ιδίως κατά την ανάδειξη των πραγματικών περιστατικών που είναι κρίσιμα για την αξιολόγηση του συμβάντος.

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, οι ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιστατικού είναι καθοριστικές για το εάν μία συμπεριφορά θα χαρακτηριστεί ως απλή ή ως βαριά αμέλεια.

Παράδειγμα

Εάν ένας οδηγός παραβίασε ερυθρό σηματοδότη αποκλειστικά επειδή αιφνιδίως τυφλώθηκε από την έντονη ηλιακή ακτινοβολία και το φωτεινό σήμα δεν ήταν αντικειμενικά ορατό, η αξιολόγηση αυτή οδηγεί σε σαφώς ηπιότερη κρίση ως προς την ύπαρξη βαριάς αμέλειας.

Το ίδιο μπορεί να ισχύει και όταν μία οδική σήμανση (STOP, όριο ταχύτητας, απαγόρευση προσπέρασης κ.λπ.) δεν έγινε αντιληπτή επειδή καλυπτόταν εν μέρει ή πλήρως από πυκνή βλάστηση ή δέντρα.

Επιλέξτε Επαγγελματικά Προϊόντα Μικτής Ασφάλισης

Προκειμένου να αποφευχθούν διαφωνίες με τον ασφαλιστή σχετικά με τον βαθμό αμέλειας σε περίπτωση ζημίας, συνιστάται η επιλογή ενός επαγγελματικού προϊόντος μικτής ασφάλισης ειδικά σχεδιασμένου για τον κλάδο των μεταφορών.

Το προϊόν μικτής ασφάλισης που διανέμεται από τη Lutz Assekuranz αναπτύχθηκε ειδικά για διεθνώς δραστηριοποιούμενους οδικούς μεταφορείς και λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες και τους κινδύνους που χαρακτηρίζουν τον κλάδο των διεθνών οδικών μεταφορών.